Aile bütçeyi konuştuğunda, çoğu zaman ilk sırada yemek yer alır. Ancak gıda dışı alışverişler, paranın bir başka büyük kısmını fark ettirmeden tüketebilir. Şampuan, deterjan, kıyafet, ulaşım, mobil iletişim, hediyeler, okul defterleri, evdeki ecza dolabındaki ilaçlar — bunlar tek başına küçük tutarlardır. Yıl boyunca toplandıklarında kayda değer bir harcama kalemine dönüşürler.
3-4 kişilik bir aile için gıda, kira, faturalar ve büyük sağlık harcamaları dışındaki düzenli harcamalar genellikle toplam bütçenin yaklaşık %28-40'ını oluşturur. Çocuklu, arabalı veya sık seyahat eden ailelerde bu oran daha yüksek olabilir.
Sorun şu ki bu alışverişler nadiren bir bütün olarak planlanır. Bir şey aniden biter, bir şey 'laf arasında' alınır ve forma, hediye veya tamirat gibi mevsimsel harcamalar yalnızca ödeme anında hatırlanır. Ortak bir liste, resmi önceden görmeye yardımcı olur ve evde ilk şişe hâlâ dururken ikinci bir şampuan şişesi almayı önler.
Gıda dışı düzenli harcamaların 8 kategorisi ve yıllık ağırlıkları
1. Ev kimyasalları ve hijyen — bütçenin %3-6'sı
Bu kategoriye çamaşır deterjanları, bulaşık ve temizlik ürünleri, kağıt ürünleri, diş macunu, şampuan, sabun, kişisel bakım ürünleri, bebek bezleri ve mendiller dahildir. Kategori ucuz gibi görünse de alışverişler her ay tekrarlanır.
Küçük çocuklar, evcil hayvanlar veya geniş bir yaşam alanı varsa harcamalar özellikle artar. Kaliteden değil, planlamadan tasarruf etmek daha kolaydır: stokları takip edin ve sık kullanılan ürünleri uygun büyük paketlerde satın alın.
2. Giyim ve ayakkabı — bütçenin %4-8'i
Bu sadece bayramlık kıyafetler değildir. Yıllık hesaba mevsimlik kıyafetler, ayakkabılar, iç çamaşırları, okul kıyafetleri, spor formaları, çantalar ve küçük giysi onarımları dahildir. Harcamalar düzensizdir: birkaç ay neredeyse boş geçebilirken, sezon veya okul dönemi öncesinde hızla artabilir.
Her ay bütçeden küçük bir pay ayırmak faydalıdır. Böylece bir mont veya çocuk ayakkabısı alımı aile planını bozmaz.
3. Ev ve küçük onarımlar — bütçenin %3-7'si
Ampuller, piller, filtreler, saklama kapları, havlular, mutfak eşyaları, küçük hırdavatlar, onarım sarf malzemeleri, bozuk bir musluğun veya kilidin değiştirilmesi — hepsi eve aittir. Büyük tadilatları ayrıca hesaplamak daha iyidir; ancak küçük düzenli yenilemeler normal bütçeye dahil edilmelidir.
Buradaki ekstra harcamaların ana kaynağı ev için yapılan ani alışverişlerdir. Sipariş vermeden önce kendinize sormak faydalıdır: Bu ürün gerçekten gerekli bir şeyin yerini mi alıyor, yoksa sadece kullanışlı mı görünüyor?
4. Çocuklar ve okul — bütçenin %4-10'u
Okul malzemeleri, kitaplar, kurslar, sanat malzemeleri, spor eşyaları, harçlıklar, arkadaşların doğum günü hediyeleri — bu kategori çocukların yaşına ve yerel koşullara büyük ölçüde bağlıdır.
Yıl içinde en fazla harcama genellikle okul döneminin başlangıcına, mevsim değişikliklerine ve tatil aylarına denk gelir. Okul ve çocuk alışverişlerinin listesi sürekli tutulursa, aile için işler kolaylaşır; son geceye bırakılmaz.
5. İletişim ve abonelikler — bütçenin %2-5'i
Mobil iletişim, ev interneti, bulut depolama, video hizmetleri, müzik, uygulamalar, oyun abonelikleri ve diğer dijital hizmetler kolayca düzenli bir ödemeye dönüşür. Küçük otomatik ödemeler özellikle fark edilmez.
Üç ayda bir ailenin gerçekten neyi kullandığını kontrol edin. Aylardır açılmayan bir abonelik zorunlu bir harcama değildir.
6. Ulaşım ve yakıt — bütçenin %5-12'si
Bu kategoriye toplu taşıma, yakıt, park, taksi yolculukları, bisiklet veya scooter bakımı, araba yıkama ve araç için küçük sarf malzemeleri dahildir. Kişisel aracı olmayan bir aile için oran genellikle daha düşüktür. Düzenli olarak uzak yollara çıkan bir aile için ise önemli ölçüde daha yüksektir.
Ulaşım harcamalarını yalnızca büyük ödemelerle değil, düzenli olarak kaydetmek faydalıdır. Küçük günlük yolculuklar bir ay içinde tek bir büyük satın alımdan daha önemli olabilir.
7. Hediyeler ve bayramlar — bütçenin %2-5'i
Doğum günleri, aile toplantıları, milli bayramlar, iş arkadaşlarına ve çocuklara hediyeler, paketleme, dekor ve küçük ikramlar genellikle plana dahil edilmez. Ancak bu tarihlerin neredeyse tamamı önceden bilinir.
Yıl için bir etkinlik takvimi oluşturun ve her ay küçük bir miktar ayırın. Bu, hediyeleri aceleyle ve yüksek fiyata satın alma riskini azaltır.
8. Sağlık ve ev ecza dolabı — bütçenin %1-4'ü
Burada temel ürünlerden bahsediyoruz: sargı bezleri, termometre, ilk yardım malzemeleri, bakım ürünleri ve ev için diğer alışılmış alışverişler. Tıbbi kararlar ve tedavi her zaman ayrı bir yaklaşım ve uzman görüşü gerektirir.
Bütçe için son kullanma tarihlerini düzenli olarak kontrol etmek ve ecza dolabında zaten bulunan ürünleri tekrar satın almamak önemlidir.
Özet tablo: 3-4 kişilik bir aile için aylık ve yıllık
Aşağıda, toplam aile bütçesinin paylarına dayalı bir kılavuz bulunmaktadır. Yüzdeler kişisel takibin yerini tutmaz: farklı şehirlerde, ailelerde ve yaşam tarzlarında oranlar değişir.
| Kategori | Aylık ortalama | Yıllık |
|---|---|---|
| Ev kimyasalları ve hijyen | %0,25-0,5 | %3-6 |
| Giyim ve ayakkabı | %0,3-0,7 | %4-8 |
| Ev ve küçük onarımlar | %0,25-0,6 | %3-7 |
| Çocuklar ve okul | %0,3-0,8 | %4-10 |
| İletişim ve abonelikler | %0,15-0,4 | %2-5 |
| Ulaşım ve yakıt | %0,4-1 | %5-12 |
| Hediyeler ve bayramlar | %0,15-0,4 | %2-5 |
| Ecza dolabı ve sağlık ürünleri | %0,1-0,3 | %1-4 |
| Toplam | %2,3-4,7 | %28-40 ve üzeri |
Aylık pay ortalamadır. Gerçek harcamalar düzensiz olacaktır: kıyafetler, okul malzemeleri, hediyeler ve onarımlar genellikle mevsimsel olarak satın alınır.
Kendi rakamlarınızı 15 dakikada nasıl hesaplarsınız
Hemen tüm yıl için karmaşık bir tablo tutmanıza gerek yok. Bir ay ve kart ekstresi, elektronik cüzdan veya banka uygulamasıyla başlayın.
- Son 30 günün harcama geçmişini açın ve gıda kategorisi dışındaki tüm alışverişleri yazın.
- Bunları sekiz gruba ayırın: ev, hijyen, giyim, çocuklar, iletişim, ulaşım, hediyeler, ecza dolabı.
- Nadir ancak öngörülebilir harcamaları işaretleyin: okul sezonu, bayramlar, abonelik yenilemeleri, mevsimlik ayakkabılar, araç bakımı.
Ardından kendinize üç soru sorun.
- Hangi alışverişler her ay tekrarlanıyor?
- Ürün aniden bittiği için neyi aceleyle satın alıyoruz?
- Hangi harcamalar üç ayda bir veya mevsimlik olarak ortaya çıkıyor ve her seferinde sürpriz oluyor?
Tipik bir ayı 12 ile çarpın ve beklenen mevsimlik alışverişleri ekleyin. Böylece kusursuz olmasa da faydalı bir yıllık tahmin elde edersiniz.
Genellikle nerede fazla ödenir ve üç ayda bir toplu olarak ne satın alınır
Fazla ödeme genellikle tek bir pahalı üründen değil, listenin olmamasından kaynaklanır. Aile aynı ürünü farklı mağazalardan satın alır, ilk gördüğü paketi seçer veya evde zaten stok olduğunu unutur.
Üç ayda bir, raf ömrü belirli ve tüketimi düzenli olan ürünleri satın almak uygundur:
- çamaşır deterjanları, bulaşık ve temizlik ürünleri;
- tuvalet kağıdı, peçeteler, çöp poşetleri;
- diş macunu, sabun, şampuan ve diğer düzenli kullanılan ürünler;
- piller, ampuller, filtreler ve temel ev eşyaları;
- çocuklar veya yetişkinler sık kullanıyorsa kırtasiye malzemeleri.
Sadece indirim olduğu için çok büyük stok yapmayın. Ürün yer kaplıyorsa, bozuluyorsa, aileye uymuyorsa veya gereksiz kullanıma yol açıyorsa kâr kaybolur.
Aylık ve üç aylık gıda dışı alışverişler için kontrol listesi
Her ay kontrol edin
- Şampuan, sabun, diş macunu, kişisel bakım ürünleri.
- Çamaşır deterjanı veya diğer çamaşır ürünleri, bulaşık deterjanı, temizlik ürünleri ve çöp poşetleri.
- Kağıt ürünleri, peçeteler, süngerler ve eldivenler.
- Ulaşım bakiyesi, yakıt, park ve düzenli yolculuklar.
- Mobil iletişim, internet ve aktif abonelikler.
- Çocuklar, okul, kurslar ve hobiler için temel ürünler.
Üç ayda bir kontrol edin
- Tüm aile bireylerinin mevsimlik kıyafetleri ve ayakkabıları.
- Ev ecza dolabı ve ürünlerin son kullanma tarihleri.
- Ev kimyasalları ve hijyen stokları.
- Ampuller, piller, filtreler, ev için küçük eşyalar.
- Hediye listesi ve yaklaşan bayramlar.
- Gereksiz abonelikler ve tekrarlayan dijital ödemeler.
Gıda dışı alışverişler tek bir ortak aile listesiyle nasıl yönetilir
Kontrolü kaybetmemenin en basit yolu Pickt'te ortak bir 'Ev ve Günlük Yaşam' listesi oluşturmaktır. Ailenin her üyesi, ürün bittiği anda listeye ekler: son deterjan paketini fark ettiğinizde, boş şampuanı veya yanmış ampulü gördüğünüzde — listeye ekleyin.
Alışverişi haftada bir, Telegram'daki ortak listeye bakarak yapabilirsiniz. Böylece bir kişi diş macunu almak için yola çıkmazken diğeri zaten çevrimiçi sipariş vermiş olmaz. Çocuklar da aile sohbetine ayrı mesajlar göndermeden okul ihtiyaçlarını ekleyebilir.
Kolaylık için basit notlar kullanın: 'acil', 'bu ay alınacak', 'üç aylık stok', 'fiyatı kontrol et'. Ortak liste, dağınık küçük harcamaları anlaşılır bir aile sürecine dönüştürür.
Düzenli takip, tüm keyifli alışverişlerden vazgeçmek anlamına gelmez. Amacı, ailenin yalnızca yemek için değil, normal yaşam için de ne kadar paraya ihtiyacı olduğunu önceden bilmektir: ev, çocuklar, yol, iletişim ve küçük mutluluk vesileleri.
